Chatka Górzystów

Chatka Górzystów to kameralne schronisko na Hali Izerskiej, w szerokiej dolinie Izery przy granicy z Czechami. Budynek dawnej szkoły jest jedyną pozostałością przedwojennej wsi Gross-Iser i jednym z najbardziej klimatycznych miejsc w Sudetach – bez prądu z sieci, za to z widokiem na izerskie łąki i torfowiska.

Jak dojść / dojechać

Do Chatki nie da się dojechać samochodem prywatnym – trzeba dojść pieszo, rowerem lub zimą na nartach biegowych. Najpopularniejsze warianty:

• czerwonym szlakiem z Polany Jakuszyckiej przez Orle, wzdłuż Izery,
• niebieskim szlakiem łączącym Świeradów-Zdrój ze Szklarską Porębą,
• żółtym szlakiem z Rozdroża Izerskiego (z parkingiem przy Drodze Sudeckiej) lub od strony Stogu Izerskiego. Przez Halę przebiegają też trzy znakowane trasy rowerowe.

Co zobaczyć

Sama hala to otwarta, rozległa przestrzeń z widokiem na dolinę Izery i czeskie wzgórza po drugiej stronie rzeki. Tuż obok rozciąga się rezerwat Torfowiska Doliny Izery. W okolicy schroniska można wypatrywać śladów dawnej zabudowy wsi – fundamentów i resztek ogrodów.

Praktyczne informacje

• Wysokość: ok. 840 m n.p.m.
• Czas dojścia: z Jakuszyc i z Rozdroża Izerskiego to wycieczka na ok. 1,5–2 godziny w jedną stronę, w zależności od wariantu i tempa.
• Trudność: łatwa, niewielkie przewyższenia.
• Sezon: cały rok; zimą hala bywa jednym z najzimniejszych miejsc w Polsce, więc trzeba się ciepło ubrać.
• Schronisko słynie z dużych naleśników z jagodami; noclegi są w warunkach turystycznych.

Ciekawostki i historia

Wieś Gross-Iser założyli w XVII wieku czescy osadnicy uciekający przed prześladowaniami religijnymi. W okresie międzywojennym liczyła ok. 240 mieszkańców i 43 domy, miała gospody, dwa schroniska i remizę. Budynek obecnej Chatki zbudowano około 1938 roku jako nową szkołę – na piętrze mieszkał nauczyciel, a w dzisiejszej jadalni była stajnia. Po 1945 roku mieszkańców wysiedlono, a zabudowania rozebrano – ocalała tylko szkoła i drewutnia. W połowie lat 80. XX wieku zaadaptowali ją na schronisko studenci z Zielonej Góry, stąd nazwa „Chatka Górzystów”.