Kaplica Czaszek w Czermnej

Kaplica Czaszek w Czermnej, dzielnicy Kudowy-Zdroju, to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc na Ziemi Kłodzkiej. Ściany i sklepienie niewielkiej świątyni pokrywa około 3 tysięcy ludzkich czaszek i kości, a w krypcie pod posadzką spoczywają szczątki kolejnych kilkudziesięciu tysięcy osób. To miejsce pamięci i zadumy, a nie atrakcja w stylu „domu strachów”.

Jak dojść / dojechać

Kaplica stoi obok kościoła św. Bartłomieja w Czermnej, około kilometra od centrum Kudowy-Zdroju. Z parku zdrojowego można dojść spacerem, a samochód zostawić na parkingach w pobliżu kościoła. Przy kaplicy przechodzi zielony szlak prowadzący z Kudowy przez Pstrążną w stronę Błędnych Skał, więc wizytę łatwo połączyć z wędrówką w Góry Stołowe.

Co zobaczyć

Wnętrze jest skromne, ale robi ogromne wrażenie: czaszki ułożone są ciasno, rzędami, a piszczele tworzą ozdobne obramienia. W prezbiterium stoi prosty barokowy ołtarz z krucyfiksem i drewniane figury aniołów z łacińskimi napisami o zmartwychwstaniu i sądzie. Szczególną uwagę zwracają wyeksponowane czaszki o własnej historii – m.in. twórców kaplicy, sołtysa z raną postrzałową czy osoby pochodzenia tatarskiego – oraz kość udowa człowieka mierzącego około 2 m wzrostu.

Praktyczne informacje

• Czas zwiedzania: ok. 15–20 minut, zwykle z krótkim omówieniem historii.
• Wstęp płatny; kaplica jest czynna przez większą część roku, ale godziny warto sprawdzić przed przyjazdem.
• We wnętrzu obowiązuje zakaz fotografowania i należy zachować ciszę.
• Dla kogo: dla dorosłych i starszych dzieci; młodszych warto wcześniej przygotować na to, co zobaczą.
• Dobrze łączy się z krótkim spacerem po Kudowie lub wycieczką na Błędne Skały.

Ciekawostki i historia

Kaplicę zbudował w latach 1776–1804 proboszcz Czermnej, Czech ks. Wacław Tomaszek. Podczas prac przy dzwonnicy natrafił na liczne ludzkie szczątki i postanowił godnie je pochować. Przez kolejne lata wraz z grabarzem Langerem zbierał kości z okolicy – ofiar wojny trzydziestoletniej, wojen śląskich i siedmioletniej oraz epidemii, które nawiedzały Ziemię Kłodzką w XVII i XVIII wieku. Kaplica bywa wymieniana wśród trzech tego typu obiektów w Europie. Przewodnik sudecki doda do tej historii kontekst burzliwych dziejów pogranicza czesko-śląskiego.